SU JETİ İLE KESME SİSTEMİ TASARIM VE İMALATI

     Su jeti ile kesme geleneksel olmayan imalat yöntemleri içinde en yeni tekniklerden birisidir. Bu kesme yöntemi 1960 ların sonlarında Michigan üniversitesinde Dr. Norman C. Franz tarafından geliştirilmiştir. İlk ticari sistem Ingersol-Rand firmasının bir bölümü olan McCartney şirketi tarafından kurulmuştur. Su jeti ile kesmenin endüstride kullanımı ise son yıllarda popüler olmuştur. Su jeti nozulunun daha iyi idare edilebilmesi için endüstriyel robotların sisteme adapte edilmesi ve basınçlı suya aşındırıcıların ilave edilmesi sistemin uygulama alanlarını önemli ölçüde artırdı. 1990 da yayınlanan bir rapora göre, bütün dünyadaki endüstrilerde 500 ün üzerinde sistem kurulmuştur. Birçok avantajından ve geniş bir kullanım alanına sahip olduğundan 1996 da Ç.Ü. Makine Mühendisliği Bölümü’nde su jeti sisteminin tasarımı ve imalatı üzerine bir araştırma çalışması yapılmıştır. Bu, Türkiye’de bu konu üzerine yapılan ilk çalışmaydı. Bu proje Devlet Planlama Teşkilatı ve Ç.Ü. Araştırma Fonu tarafından maddi olarak desteklenmiştir. Bu araştırma çalışmasın sistemin en önemli ve ana elemanı olan su jeti kesme sistemi basınç yükselticisinin geliştirilmesi üzerine yoğunlaştırılmıştır. Bu çalışmada, tahta, mermer, deri gibi malzemeleri kesmek için suyun basıncını yaklaşık 1200 bara çıkarabilecek basınç yükselticisi tasarımı ve imalatının yapılması amaçlanmıştır. 1990 yılında ilk prototip su jeti kesme sistemi Ç.Ü. Makine Mühendisliği Bölümü Tasarım ve İmalat grubu tarafından tasarlandı.

  Şekil Geliştirilen su jeti kesme sisteminin şematik gösterimi

 Bu araştırma çalışması aşağıdaki kişiler tarafından gerçekleştirilmiştir:

Prof. Dr. Beşir ŞAHİN 

Doç. Dr. Melih BAYRAMOĞLU

Doç. Dr. Necdet GEREN

Arş. Gör. M. Murat BAYSAL

Arş. Gör. Selçuk KIRBAŞ

Arş. Gör. Tarkan TUNÇ

Arş. Gör. Orhan OZBARAN

Arş. Gör. Mesut TUTAL 

Arş. Gör. Alaattin AYSEVEN

            Geliştirilen sistemle elde edilen basınç yaklaşık 1400 bardır. Bu, metal olmayan ve ince metal malzemelerin kesilmesi için yeterli bir basınçtır. Doç. Dr. Necdet GEREN ve Arş Gör. Mesut TUTAL çalışma basıncını 1400 bardan 3000 bara çıkarmak için bu konu üzerinde çalışmaktadırlar.